6-7-2021 Vertraging. Voorbereidingen voor een Nationale Dialoog verlopen moeizaam. Wel wordt gewerkt aan de aanstelling van 93 leden van een Nationale Raad voor Transitie, die tot oktober 2022 de rol van parlement moet vervullen en een nieuwe grondwet moet schrijven. Verkeerde volgorde, vinden maatschappelijke organisaties.

10-6-2021 Brailleonderwijs Am Timan. Nu is het nog een rommelhok, in oktober is dit lokaal klaar voor de visueel gehandicapte leerlingen van Moussa! Via een lokale radiozender is bekendgemaakt dat lessen dan starten, binnen het kader van de Ridina-school voor lager onderwijs. De directeur helpt op alle mogelijke manieren mee.

28-5-2021 Deby jr belooft democratie. Eind 2022, 18 maanden na de dood van president Idriss Deby, zal de macht in Tsjaad terug moeten zijn bij een burgerregering. “We hebben het recht niet om daarin te falen,” zei generaal Mahamat Deby, voorzitter van de Militaire Overgangsraad. Voorbereidingen voor een Nationale Dialoog lopen.

16-5-2021 Voortgang transitie. De militaire raad heeft drieëntwintig adviseurs aangesteld, burgers maar geen politici. De belangrijkste is de pacifist Ali Abderahman Haggar die de Verzoening en Dialoog op poten moet zetten. (Zie het debat hieronder, 8 april) Een Nationale Raad voor Transitie wordt samengesteld. Die zal bestaan uit 93 vertegenwoordigers uit alle provincies en alle geledingen van de maatschappij, hopelijk ook de FACT rebellen. Zij moeten een Dialoog voeren over de nieuwe inrichting van politiek en maatschappij. “En Frankrijk wordt uitgenodigd om mee te doen, omdat het onderdeel is van het probleem van het falen van democratie,” zegt een lid van de denktank die de lijst van deelnemers voorbereidt. Intussen oefent Frankrijk invloed uit op benoemingen voor de Nationale Raad naar eigen keuze. De ergernis daarover groeit. Zie ook hiernaast (klik).


9-5-2021 De goede kant op. Demonstraties afgelopen zaterdag zijn rustig verlopen. Mensen die bij demonstraties een week geleden zijn gearresteerd zijn vrijgelaten. Advies van de Afrikaanse Unie en stille diplomatie van mensen met leidende functies in Ndjamena – zijn erop gericht om de CMT (Conseil Militaire de Transition, Militaire OvergangsRaad) haar macht te laten delen, een Nationale Dialoog te organiseren en verkiezingen voor te bereiden.

7-5-2021 Indrukwekkende toespraak minister van Justitie. Maatschappelijke organisaties roepen op tot demonstraties, op zaterdag 8 mei, voor een Nationale Dialoog en de snelle overgang naar een democratisch gekozen regering. De nieuwe minister van Justitie in de OvergangsRegering, Mahamat Ahmat Alhabbo, verklaarde gisteren in zijn toespraak tijdens de eerste ministerraad dat “niemand die vredig demonstreert gearresteerd mag worden”. Hij nam afstand van de acties van politie tegen demonstranten vorige week, van de bedreiging -al jaren- van journalisten en van veel meer onrecht. Minstens zoveel enthousiasme wekte zijn plechtige oproep aan “iedereen, lobbyisten, hoge ambtenaren en besluitvormers, mijn vrienden en familieleden, om niet naar het ministerie te komen om wat voor juridisch voordeel dan ook te vragen.” “Rechters zullen hun werk onafhankelijk moeten doen, ook van mij.”

5-5-2021 Moussa kan beginnen. Moussa Souleymane, zelf visueel gehandicapt, is gelukkig met de financiering voor zijn project om braille onderwijs op te zetten voor zijn “broers en zussen” in het afgelegen stadje Am Timan. De komende maanden maken schilders en een timmerman een lokaal in orde in de Ridina-school, en worden materialen besteld en naar Am Timan gebracht. Via een lokale radiozender roept Moussa ouders van visueel gehandicapte kinderen in dorpen in de omgeving op om hun kinderen de kans te geven net als anderen mee te doen in de maatschappij. Als alles goed gaat kunnen de lessen in oktober beginnen.

2-5-2021 Overgangsregering geïnstalleerd. De Militaire OvergangsRaad (Conseil Militaire de Transition, CMT) heeft een Overgangs Regering aangewezen. Daarin zitten veel ministers uit de oude regering en ministers uit een aantal oppositiepartijen. Hun belangrijkste opdracht is om een Nationale Dialoog te organiseren en een begin te maken met de opbouw van sterkere democratische instituten. De Afrikaanse Unie en buurlanden oefenen druk uit op de CMT om daadwerkelijk macht te delen en over 18 maanden op te stappen.

29-4-2021 De Afrikaanse Unie stuurt onderzoekers/bemiddelaars naar Ndjamena. Oppositiepartijen – o.a de grootste, de UNDR olv Saleh Kebzaboh – gaan deelnemen aan de Overgangsregering die nieuwe verkiezingen moet voorbereiden.

28-4-2021 Demonstraties In Ndjamena en Moundou heeft de Militaire Raad met geweld gereageerd op demonstraties tegen het nieuwe bewind. Macron laat weten dat Franse steun voor de Militaire Raad afhankelijk is van een snelle en vreedzame transitie naar een civiele regering. Er gaan stemmen op om een Nationale Conferentie te houden (zoals in 1993 met succes gebeurde) om een nieuwe regering te vormen. Zie het debat (Frans) tussen twee politici en twee vooraanstaande pacifisten op 27-4-2021.

De Militaire Raad heeft een politicus van het midden, Albert Pahimi Padacké aangewezen als minister-president van de Conseil de Transition, het “overgangsparlement”. Hij was ook eerder minister president, van 2016 tot 2018.

25-4-2021 Iedereen wil praten over transitie
De grenzen zijn weer open. De Militaire Raad zoekt steun bij de leiders van verschillende politieke partijen voor de organisatie van de transitie naar een democratisch gekozen regering. De FACT wil ook meepraten, zegt het. Maar als die “uitgestoken hand” niet wordt aangenomen, dreigen de rebellen de hoofdstad opnieuw aan te vallen. Een coalitie van andere gewapende groepen in het noorden zegt zo’n aanval in dat geval te zullen steunen. Sommige inwoners van Ndjamena laten per Whatsapp weten dat ze hoop putten uit de toezegging van Macron dat Frankrijk er alles aan zal doen om de bevolking en de integriteit van Tsjaad te beschermen. Anderen wijzen de Franse steun aan de Militaire Raad, olv Deby’s zoon Mahamat Idriss Deby, af. Een deel van de maatschappelijke organisaties in de stad wil dinsdag 27 april protesten organiseren.

22-4-2021  Spanning in Ndjamena
De Militaire Raad heeft een charter gepubliceerd die stelt dat de komende 18 maanden gebruikt moeten worden voor de overgang naar een civiele regering, maar die generaal Mahamat Idriss, zoon van Idriss Deby, ook zorgwekkend veel macht geeft. Frankrijk heeft daar donderdagochtend 22 april zijn steun voor uitgesproken. Veel politieke partijen en maatschappelijke organisaties accepteren de Militaire Raad niet. De rebellen van de FACT (Front pour l’Alternance et la Concorde) ook niet. In Ndjamena staat de spanning tussen democratie en stabiliteit op scherp. Frankrijk rekent erop dat de situatie nu niet uit de hand loopt en roept de honderden Fransen die in Tsjaad werken en wonen niet op om het land te verlaten.
Intussen is in het dorp Tchourourou, ongeveer 1000 kilometer bij Ndjamena vandaan, het werk aan een reservoir voor regenwater gestart.

20-4-2021 Na de dood van Deby
Op 17 april 2021 is Idriss Deby, die 30 jaar president van Tsjaad was, in strijd met rebellen gedood. Hij was militairen gaan bezoeken die 300 km ten noorden van de hoofdstad de rebellen tegen hielden, en raakte dodelijk gewond. Een Militaire Raad voor Transitie heeft de macht overgenomen en belooft verkiezingen eind 2022. Europa en de VS hechten belang aan stabiliteit in Tsjaad, omdat het Tsjaadse leger een grote rol speelt in de strijd tegen terroristen in andere Sahellanden. Frankrijk is sterk aanwezig in het land (met 5000 soldaten in de militaire operatie Barkhane) en zelfs Nederland heeft om die reden in 2019 een diplomatieke post in Ndjamena geopend. Onze projecten worden uitgevoerd honderden kilometers ten zuidoosten van de hoofdstad, in betrekkelijke rust. Het leven gaat daar door!